Sermaye Hesaplama Aracı
Bedelsiz/bedelli sermaye artırımı, nakit temettü ve sermaye azaltımının hisselerinize etkisini hesaplayın.
Sermaye Artırımı Nedir?
Sermaye artırımı, şirketlerin mevcut sermayelerini belirli yöntemlerle yükseltmesidir. Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler, bedelsiz veya bedelli olmak üzere iki farklı şekilde sermaye artırımı yapabilir. Her iki yöntem de hisse adedini ve fiyatını doğrudan etkiler.
Sermaye artırımları, yatırımcıların portföy değerini doğrudan etkilemese de hisse adedi ve fiyat üzerinde önemli değişiklikler yaratır. Bu nedenle hakediş sonrası teorik fiyatı ve yeni hisse adedini bilmek, doğru yatırım kararları almak için kritik öneme sahiptir.
Bedelsiz Sermaye Artırımı
Bedelsiz sermaye artırımında şirket, iç kaynaklarını (geçmiş yıl kârları, yeniden değerleme fonları, emisyon primleri vb.) kullanarak sermayesini artırır. Mevcut hissedarlar, sahip oldukları oran dahilinde ücretsiz yeni hisse alır. Portföy toplam değeri değişmez; hisse adedi artar, fiyat oransal olarak düşer.
Yeni Hisse Adedi = Mevcut Adet x (1 + Bedelsiz Oranı / 100)
Teorik Fiyat = Eski Fiyat / (1 + Bedelsiz Oranı / 100)
Bedelli Sermaye Artırımı ve Rüçhan Hakkı
Bedelli sermaye artırımında şirket, yeni hisse senedi ihraç ederek dış kaynaklardan sermaye toplar. Mevcut hissedarlar, rüçhan hakkını kullanarak belirlenen fiyattan (genellikle nominal değer olan 1 TL) yeni hisse satın alabilir. Rüçhan hakkı kullanılmazsa, hissedarın şirketteki payı seyreltilir.
Yeni Hisse Adedi = Mevcut Adet x (1 + Bedelli Oranı / 100)
Rüçhan Bedeli = Mevcut Adet x (Bedelli Oranı / 100) x Rüçhan Fiyatı
Teorik Fiyat Hesaplama Formülü
Birden fazla kurumsal eylem aynı anda gerçekleştiğinde (örneğin hem temettü hem bedelsiz), teorik fiyat tüm eylemlerin etkisini birleşik olarak hesaplar.
Teorik Fiyat = (Eski Fiyat - Brüt Temettü + Bedelli Oranı/100 x Rüçhan Fiyatı) / (1 + Bedelsiz Oranı/100 + Bedelli Oranı/100 - Azaltım Oranı/100)
Teorik fiyat, piyasa açılışında referans fiyat olarak kullanılır. Gerçek piyasa fiyatı arz ve talebe bağlı olarak teorik fiyattan farklılık gösterebilir.
Sermaye Azaltımı
Sermaye azaltımı, şirketin birikmiş zararları kapatmak veya fazla sermayeyi azaltmak amacıyla sermayesini düşürmesidir. Hisse adedi azalır, ancak hisse fiyatı oransal olarak yükselir. Portföy toplam değeri prensipte korunur.
Yeni Hisse Adedi = Mevcut Adet x (1 - Azaltım Oranı / 100)
Teorik Fiyat = Eski Fiyat / (1 - Azaltım Oranı / 100)
Sıkça Sorulan Sorular
Bedelsiz sermaye artırımında portföy değerim değişir mi?
Hayır, bedelsiz sermaye artırımında portföy toplam değeriniz değişmez. Hisse adedi artar, ancak fiyat oransal olarak düşer. Toplam değer (hisse adedi x fiyat) aynı kalır.
Rüçhan hakkımı kullanmak zorunda mıyım?
Hayır, rüçhan hakkı kullanımı zorunlu değildir. Ancak kullanmadığınız takdirde şirketteki pay oranınız seyreltilir. Rüçhan hakkınızı borsada satarak da değerlendirebilirsiniz.
Teorik fiyat gerçek fiyatla aynı mıdır?
Teorik fiyat, hakediş sonrası piyasa açılışında referans fiyat olarak kullanılır. Gerçek fiyat arz ve talebe bağlı olarak teorik fiyattan farklılaşabilir.
Sermaye azaltımı hissedarlar için olumsuz mudur?
Sermaye azaltımı genellikle birikmiş zararları temizlemek için yapılır. Hisse adedi azalsa da fiyat oransal olarak yükselir. Portföy değeri prensipte korunur, ancak şirketin mali durumunu değerlendirmek önemlidir.